ปลาดึกดำบรรพ์จากอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์

ซึ่งมีลักษณะเดียวกับที่พบที่ ตำบลท่าพล อำเภอเมืองฯ

                             กรมทรัพยากรณี ได้สรุปผลการศึกษาวิจัยตัวอย่างซากปลาดึกดำบรรพ์ซึ่งเก็บมาจากบริเวณที่ขุดสระกักเก็บน้ำ บ้านหนองปลา อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ เมื่อปี พ.ศ. 2541 ว่า จากตัวอย่างที่เก็บมาศึกษาพบมีปลาทั้งหมด 11 ชนิด  แบ่งเป็นปลาตระกูล ปลาตะเพียน 6 ชนิด ตระกูลปลามีหนวดและไม่มีเกล็ด 3 ชนิด และตระกูลปลาแป้นแก้ว 2 ชนิด ปลาทั้งหมดมีอายุอยู่ในสมัยไมโอซีน (Miocenc epoch) ตอนกลางถึงตอนปลาย หรือประมาณ 10-5 ล้านปีมาแล้ว โดยซากทั้งหมด   ฝังตัวอยู่ในชั้นหินโคลน (mudstone) สีอ่อน   ระดับลึกจากผิวดินประมาณ 4 เมตร ในจำนวนนี้มีปลาสกุล (genus)   และชนิด (species) ใหม่ของโลก   ซึ่งพบเป็นครั้งแรกที่ประเทศไทย 2 ชนิด และเป็นสกุลที่เคยพบมาก่อนแล้วแต่ชนิดไม่ซ้ำกับชนิดที่เคยพบมาก่อนในโลกจำนวน 4 ชนิด โดยมีรายละเอียดดังนี้

                             ตระกูลปลาตะเพียน   สามารถระบุชื่อสกุล (genus) และชนิด (species) ได้ 4 ตัวอย่าง คือ

                             1. Hypsibarbus antiquus เป็นปลาสกุลเดียวกับ ปลาตะพาก แต่เป็นชนิดใหม่ที่ยังไม่เคยพบที่ใดมาก่อน

                             2. Mystacoleucus sp. เป็นปลาสกุลเดียวกับปลาตาใส ไม่สามารถระบุชนิดได้

                             3. Bangana sp. เป็นสกุลเดียวกับปลาที่พบในแม่น้ำโขง แต่ไม่พบในแม่น้ำของไทย จึงไม่มีชื่อเรียกเป็นภาษาไทย

                             4. Proluciosoma pasakensis ปลาชนิดนี้สูญพันธ์ไปหมดแล้ว เป็นปลาสกุลและชนิดใหม่ของโลก

                              ตระกูลปลามีหนวดปลาและไม่มีเกล็ด   แยกได้เป็น 2 พวก คือ พวกปลาแขยง และปลาสวาย

                             พวกปลาแขยงชื่อ Hemibagrus major เป็นปลาชนิดใหม่ของโลก และ Leiocassis siamensis มีชื่อเรียกว่าปลากดหิน หรือปลาแขยงหิน

                             พวกปลาสวาย ได้แก่ Cetopangasius chaetobranchus เป็นปลาสกุลและชนิดใหม่ของโลก มีลำตัวยาวประมาณ 50 ซม. กินแพลงค์ตอนเป็นอาหาร

                             ตระกูลปลาแป้นแก้ว ได้แก่ Parambasis goliath และ Parambasis paleosiamensis เป็นปลาสกุลเดียวกับปลาแป้นแก้วแต่เป็นชนิดใหม่คาดว่าเป็นบรรพบุรุษของปลาแป้นแก้วที่มีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน

                             ฝ่ายโบราณชีววิทยา กองธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี

                                                                                        มกราคม 2544